تبلیغات
شهـــــــــر آشـــــــوب - تئودولیت

شهـــــــــر آشـــــــوب

تئودولیت

پنجشنبه 7 تیر 1386

     تئودولیت (زاویه یاب) : این وسیله در عملیات های نقشه برداری و ژئودزی و مهندسی برای اندازه گیری زوایای قائم و افقی با دقت کافی مورد استفاده قرار می گیرد .

کلید واژه ها :

     1- ژیزمان :  زاویه ای که هر امتداد با شمال مغناطیسی در جهت عقربه ساعت را ژیزمان گویند.

     2 - شاغول : وزنه ای فلزی است به شکل مخروط ناقص که به در قاعده آن محلی برای اتصال ریسمان تعبیه گردیده است و برای تعیین امتداد فئم نقاط از آن استفاده می شود . در حال حاضر نوعی شاغول که به شاغول نوری یا لیزری معروف است استفاده میشود که در آن یک منبع نور با شعاع پراکندگی خیلی کم امتداد قائم را مشخص میکند .

     تئودولیت :

هر تئودولیت دارای اجزای اصلی و فرعی (به طور کلی دارای سه قسمت که هر قسمت شامل ملحقاتی است که برای اندازه گیری بکار می رود) به شرح زیر می باشد :

     الف) قسمت فوقانی

قسمت فوقانی تئودولیت شامل قسمت های اصلی و ملحقات زیر می باشد .

     1- دوربین یا تلسکوپ که معمولا از نوع دوربین های نجومی می باشد . علاوه بر عدسی های چشمی و شیئی  (که قسمت اصلی دوربین را تشکیل می دهد) ممکن است به چندین عدسی و یا منشور و یا وسایل دیگر نوری و پیچ های مخصوص تنظیم (که بتواند تصاویر را برای هر چشم روشن و واضح نماید) مجهز باشد .

     2- صفحه تارهای رتیکول که در داخل تلسکوپ دوربین طوری کار گذاشته که مرکز تارها بر محور عدسی ها منطبق بوده و تشکیل یک محور یا دیدگانی را بدهند . شکل زیر صفحه تارهای رتیکول را در تئودولیت نشان می دهد .

     3- میکروسکوپ قرائت زاویه : که برای قرائت اعداد (زاویه) لمب قائم و افقی (که توسط آینه چسبیده به الیداد روشن شده و بعد از یکسری شکست به تلسکوپ قرائت زاویه می رسد) مورد استفاده قرار می گیرد این میکروسکوپ متصل به تلسکوپ دوربین است .

     4- آلیداد که از یک فلز به صورت U تشکیل شده است. علاوه بر آن که تلسکوپ حول محور چرخش بر آن تکیه دارد ، شامل نقاله مدرج قائم (که به آن لمب قائم می گویند و برای اندازه گیری زوایای قائم است) – تراز لمب قائم و لمب افقی – پیچ های حرکت سریع و کند تلسکوپ و آلیداد – و پیچ تنظیم تراز قائم (لوبیایی) می باشد . آلیداد خود حول محور قائم که آن را محور اصلی نیز می گویند دوران می کند .

     ب) قسمت میانی : محفظه ایست که لمب افقی در آن قرار دارد و محور قائم از مرکز این لمب می گذرد .

     ج) قسمت تحتانی شامل ترابرک و پیچ های تنظیم کننده تراز و تراز کروی و صفحه اتصال ترابرک به سه پایه و تلسکوپ و شاقول نوری می باشد .

     اجزای تئودولیت :               

1- مگسک

2- نقطه نشانه مرکزی

3- پیچ آیینه مخصوص شب

4- پیچ حرکت سریع تلسکوپ

5- پیچ تنظیم تصویر

6- میکروسکوپ قرائت زاویه

7- عدسی چشمی

8- پیچ حرکت کند تلسکوپ

9- تراز استوانه ای

10- قفل لمب

11- پیچ حرکت سریع در سمت

12- پیچ جداکننده تراب

13- آیینه تراز لوبیایی

14- پوشش تراز لوبیایی

15- پوشش لمب قائم

16- شکاف درجه برای قراولروی

17- آیینه تنظیم نور لمب ها

18-پیچ  تراز لمب قائم

19- محل قرارگرفتن در جعبه تئودولیت

20- پریز آلیداد

21- تراز کروی

22- پیچ تنظیم تراز

     روش اندازه گیری با تئودولیت :

     استقرار تئودولیت یا سانتراژ کردن

     تئودولیت در نقطه ای مانند m مستقر می شود به طوری که امتداد شاغول از نقطه بگذرد به این صورت می توان زاویه بین ma و mb را كه در روی زمین هستند بدست آورد .

     حال به A نگاه می کنیم و نقاله را می خوانیم LA

     حال به B نگاه می کنیم و نقاله را می خوانیم LB

     در نتیجه

                                     LA -LB  θ =



[ پنجشنبه 7 تیر 1386 - 12:06 ب.ظ ]
[ویرایش شده در : پنجشنبه 7 تیر 1386 - 12:06 ب.ظ]

[ پیام ()|| وهاب گوران ] [تکنیکال , ] [+]